Vaqt miqdori to'ldiruvchisi (2)
Fe'l + vaqt davomiyligi
时量补语 (shíliàng bǔyǔ) fe'ldan keyin kelib, harakat yoki holat qancha vaqt davom etganini bildiradi.
Bu bo'limda ayniqsa davom etmaydigan yoki bir marta sodir bo'ladigan fe'llar bilan qo'llanishiga e'tibor beramiz.
Bunday fe'llarda vaqt to'ldiruvchisi harakat tugaganidan beri qancha vaqt o'tganini bildiradi.
Asosiy ma'no
Fe'l + vaqt + 了
→ Harakat sodir bo'lganidan beri qancha vaqt o'tganini bildiradi.
1. Harakat yoki holatning davomiyligi
Agar fe'l ma'lum vaqt davom etishi mumkin bo'lsa, vaqt to'ldiruvchisi harakatning qancha davom etganini bildiradi.
学习两个小时ikki soat o'qimoq
工作三年uch yil ishlamoq
2. Davom etmaydigan fe'llar bilan
Ba'zi fe'llar uzoq davom etmaydi, masalan:
来kelmoq
回家uyga qaytmoq
开学o'qish boshlanmoq
Bunday fe'llardan keyingi vaqt to'ldiruvchisi harakat tugaganidan keyin hozirgacha qancha vaqt o'tganini ko'rsatadi.
Misol
她回家两个月了。
U uyiga qaytganiga ikki oy bo'ldi.
Bu yerda:
回家 → uyga qaytish
两个月了 → ikki oy bo'ldi
Ya'ni, u ikki oy oldin uyiga qaytgan.
Misollar
我上次来医院已经过去差不多两年了。
Kasalxonaga oxirgi marta kelganimga ham deyarli ikki yil bo'libdi.
上次来医院 → oxirgi marta kasalxonaga kelish
差不多两年了 → ikki yil bo'ldi
开学已经三个多星期了。
O'qish boshlanganiga uch haftadan ko'proq vaqt bo'ldi.
开学 → o'qish boshlanishi
三个多星期了 → uch haftadan ko'proq vaqt bo'ldi
Eslab qoling
Agar harakat davom etsa:
Fe'l + qancha vaqt
→ harakat qancha vaqt davom etganini bildiradi.
Agar harakat tugaydigan yoki bir martalik bo'lsa:
Fe'l + qancha vaqt + 了
→ harakat sodir bo'lganidan beri qancha vaqt o'tganini bildiradi.
O'zbekchadagi eng tabiiy tarjima:
……ganiga + vaqt + bo'ldi
Masalan:
她回家两个月了。U uyiga qaytganiga ikki oy bo'ldi.
开学已经三个多星期了。O'qish boshlanganiga uch haftadan ko'proq vaqt bo'ldi.