KTVMashq varaqBlogTo'lov

Turg'un inkor qolipi: “一……也/都+不/没……”

Ma'nosi

“一……也/都 + 不/没……” qolipi biror narsaning mutlaqo yo'qligi yoki umuman bajarilmaganini bildiradi.

O'zbek tilida ko'pincha quyidagicha tarjima qilinadi:

hech bir … ham … emas birorta ham … emas umuman … qilmaslik hech … ham yo'q

Asosiy tuzilish

一 + Ot/miqdor + 也/都 + 不/没 + Fe'l

Bu yerda 也 va 都 ikkalasi ham “ham” ma'nosini beradi.

1. Ot bilan ishlatilishi

她一件衣服都不想买
一件衣服 → bir dona kiyim 都不想买 → birortasini ham sotib olishni xohlamaydi

Ya'ni: hech qanday kiyimni sotib olishni xohlamaydi.

我一个中国电影也没看过
一个中国电影 → bitta ham Xitoy filmi 也没看过 → ham ko'rmaganman

Ya'ni: umuman Xitoy filmi ko'rmaganman.

2. “一点儿” bilan

Ba'zan 一 + hisob so'zi o'rniga 一点儿 (yìdiǎnr) — “ozgina” ishlatiladi.

我一点儿东西也不想吃
一点儿东西 → ozgina ovqat 也不想吃 → buni ham yegim kelmayapti

Tabiiyroq tarjima: Hech narsa yegim kelmayapti.

他对打球一点儿兴趣都没有
一点儿兴趣 → ozgina qiziqish 都没有 → umuman yo'q

Ya'ni: 一点儿兴趣都没有 = umuman qiziqmaydi

3. Sifat bilan ishlatilishi

Agar gapning kesimi sifat bo'lsa, ko'pincha quyidagi shakl ishlatiladi:

一 + 点儿 + 也/都 + 不/没 + Sifat

Bu ham “umuman … emas” degan ma'noni beradi.

草原一点儿也不冷
一点儿 → ozgina 也不冷 → ham sovuq emas

Ma'no: Hatto ozgina ham sovuq emas → umuman sovuq emas.

他们一点儿也没着急
一点儿 → ozgina 也没着急 → ham shoshilishmadi

Ma'no: Ular zarracha ham shoshilishmadi.

Juda muhim: “一点儿” bu yerda nimani anglatadi?

Bu qolipda 一点儿 “ozgina” degan oddiy ma'nodan ko'ra, “hatto ozgina ham” ma'nosini beradi.

Shuning uchun:

一点儿也不 + Sifat = umuman + Sifat emas

Masalan:

一点儿也不累yìdiǎnr yě bù lèiumuman charchamagan
一点儿也不贵yìdiǎnr yě bù guìumuman qimmat emas
一点儿也不难yìdiǎnr yě bù nánumuman qiyin emas

也 va 都 — qaysi biri?

Ikkalasi ham ishlatilishi mumkin:

一件衣服也不买
一件衣服都不买

Ma'nosi deyarli bir xil.

也 ko'pincha “hatto … ham”, 都 esa “birortasi ham / hech biri” ma'nosini kuchliroq his qildiradi.

Boshlang'ich bosqichda shunday eslab qolish mumkin:

一……也不…… ≈ 一……都不……

不 va 没 farqi

不 — odatda hozirgi yoki kelajakdagi harakatni inkor qiladi:

我一个苹果也不想吃

没 — odatda o'tgan harakat amalga oshmaganini bildiradi:

我一个苹果也没吃

Eslab qolish uchun

To'liq inkor:

一 + Ot + 也/都 + 不/没 + Fe'l
一个人都没来
一件衣服也不买

Sifat bilan:

一点儿也/都 + 不/没 + Sifat
一点儿也不冷
一点儿都不难

Qisqa qoida

一……也/都不/没…… = hech bir … ham … emas / umuman … emas 一点儿也不…… = umuman … emas

Eslab qoling:

一件也不买yí jiàn yě bù mǎibirortasini ham sotib olmaydi
一个也没来yí ge yě méi láibirorta ham kelmadi
一点儿也不累yìdiǎnr yě bù lèiumuman charchamagan
一点儿都不难yìdiǎnr dōu bù nánumuman qiyin emas