Birikmali ibora: “除了……（以外），……都/还/也……”

Xitoy tilida 除了……（以外） (chúle ... yǐwài) iborasi gapda qaysi ravish (都 yoki 还/也) bilan birga kelishiga qarab ikki xil ma'noni ifodalaydi:

1. Istisno (Chiqarish) ma'nosi — 除了……都……: Muayyan guruhdan biror shaxs yoki narsani chiqarib tashlaydi (istisno qiladi) va qolgan barchasida bir xil holat mavjudligini bildiradi. O'zbek tiliga “……dan tashqari (barchasi / hammasi)……” deb tarjima qilinadi.

2. Qo'shish (Qamrab olish) ma'nosi — 除了……还/也……: Biror narsani inkor qilmagan holda, unga qo'shimcha ravishda boshqa narsalar ham borligini bildiradi. O'zbek tiliga “……dan tashqari yana / ham……” deb tarjima qilinadi.

Har ikkala holatda ham 以外 (yǐwài) so'zini tushirib qoldirish mumkin.

Grammatik tuzilish

Istisno (Chiqarish): 除了 + A + （以外），(Boshqalar / Qolganlar) + 都 + Fe'l / Sifat Qo'shish (Qamrab olish): 除了 + A + （以外），(Ega) + 还 / 也 + Fe'l

Misollar

除(Chú)了(le)我(wǒ)以(yǐ)外(wài)，大(dà)家(jiā)都(dōu)在(zài)玩(wán)手(shǒu)机(jī)。

Mendan tashqari, hamma telefon o'ynayapti (ishlatyapti).

除(Chú)了(le)这(zhè)个(ge)汉(hàn)字(zì)，别(bié)的(de)汉(hàn)字(zì)我(wǒ)都(dōu)会(huì)写(xiě)。

Ushbu xitoy iyeroglifidan tashqari, boshqa barcha iyerogliflarni yoza olaman.

除(Chú)了(le)这(zhè)个(ge)行(xíng)李(li)箱(xiāng)以(yǐ)外(wài)，还(hái)有(yǒu)别(bié)的(de)东(dōng)西(xi)吗(ma)？

Ushbu chamadondan tashqari, yana boshqa narsalaringiz bormi?

除(Chú)了(le)唱(chàng)歌(gē)以(yǐ)外(wài)，他(tā)也(yě)喜(xǐ)欢(huan)跳(tiào)舞(wǔ)。

Qo'shiq kuylashdan tashqari, u raqsga tushishni ham yaxshi ko'radi.

Eslatma (Muhim qoidalar)

都 (dōu) va 还 (hái) / 也 (yě) o'rtasidagi farq: 除了 A 都…… = A guruhga kirmaydi (A istisno qilinadi, faqat qolganlar bajaradi). 除了 A 还/也…… = A guruhga kiradi (A bor, unga qo'shimcha B ham bor). 以外 (yǐwài) so'zi ixtiyoriy bo'lib, tushirib qoldirilsa ma'no o'zgarmaydi (“除了这个汉字，别的汉字我都会写”). Qo'shish ma'nosidagi gaplarda ega har doim gap boshida yoki 还 / 也 so'zlaridan bevosita oldin keladi (masalan, 4-misolda: “除了……，他也……”).