Xitoy tilida “被” (bèi) qatnashgan gaplar majhul nisbatni ifodalaydi.
Bu tuzilma gapning egasi biror harakatni bajarmaganini, aksincha o'sha harakatning ta'siriga uchraganini ko'rsatadi.
Bunday gaplarda ko'pincha quyidagi ma'nolar seziladi:
passiv holat;
ojizlik;
noxush yoki salbiy vaziyat.
Asosiy tuzilma
Ega + 被 + Harakatni bajaruvchi + Fe'l + Boshqa qismlar
Ya'ni: Ega biror kishining harakati ta'siriga uchraydi.
Muhim qoida
Ravishlar va modal fe'llar “被” dan oldin keladi.
Ega + Ravish / Modal fe'l + 被 + ……
Shuningdek, “被” dan keyin keladigan harakatni bajaruvchi shaxs ba'zan tushirib qoldirilishi mumkin.
Misollar
这本书被别人借走了。
Bu kitobni boshqa birov olib ketdi.
Tuzilishi
这本书 + 被 + 别人 + 借走了
bu kitob + 被 + boshqa odam + olib ketdi
这本书 — bu kitob
被 — majhul nisbatni bildiradi
别人 — boshqa odam
借走了 — qarzga olib ketdi
Bu yerda 这本书 harakatni bajarmayapti, balki harakatning ta'siriga uchrayapti.
水果可能被弟弟吃了。
Mevalarni ukam yeb qo'ygan bo'lishi mumkin.
Tuzilishi
水果 + 可能 + 被 + 弟弟 + 吃了
meva + ehtimol + 被 + uka + yedi
水果 — meva
可能 — ehtimol / mumkin
被 — majhul nisbat
弟弟 — uka
吃了 — yedi
Bu gapda 可能 modal ma'no bildiradi va 被 dan oldin kelgan.
我们俩经常被叫错名字。
Ikkalamizning ismimizni tez-tez noto'g'ri aytishadi.
Tuzilishi
我们俩 + 经常 + 被 + 叫错名字
ikkalamiz + tez-tez + 被 + ismni noto'g'ri aytmoq
我们俩 — ikkalamiz
经常 — tez-tez
被 — majhul nisbat
叫错名字 — ismni noto'g'ri aytmoq
Bu gapda harakatni kim bajarayotgani aytilmagan. Shuning uchun 被 dan keyingi harakat bajaruvchisi tushirib qoldirilgan.
Qisqa qoida
Ega + 被 + Harakatni bajaruvchi + Fe'l + Boshqa qismlar
Ma'nosi: Ega biror harakatning ta'siriga uchraydi.
Misollar:
这本书被别人借走了。
Bu kitobni boshqa birov olib ketdi.
水果可能被弟弟吃了。
Mevalarni ukam yeb qo'ygan bo'lishi mumkin.
我们俩经常被叫错名字。
Ikkalamizning ismimizni tez-tez noto'g'ri aytishadi.