Orttirma ergash gap: “不但……，而且……”
Xitoy tilida “不但……，而且……” (bùdàn..., érqiě...) tuzilmasi ikki gapni bog'lab, fikrning kuchayib borishini bildiradi.
Ya'ni ikkinchi qism birinchi qismga qo'shimcha ma'no qo'shadi va uni yanada kuchaytiradi.
O'zbekchada odatda quyidagicha tarjima qilinadi:
nafaqat..., balki...
Asosiy tuzilma
不但……，而且……
O'zbekcha:
Nafaqat …, balki …
Muhim qoida
Agar ikki gapning egasi bir xil bo'lsa, 不但 birinchi egadan keyin keladi.
Ega + 不但 + ……, 而且 + ……
Agar ikki gapning egasi har xil bo'lsa, 不但 birinchi egadan oldin keladi.
不但 + Ega₁ + ……, 而且 + Ega₂ + ……
Misollar
现在的电视不但便宜，而且用着非常方便
Tuzilishi
现在的电视 + 不但 + 便宜，+ 而且 + 用着非常方便
ega + nafaqat + arzon + balki + ishlatishga juda qulay
现在的电视 — hozirgi televizorlar
不但 — nafaqat
便宜 — arzon
而且 — balki / bundan tashqari
用着非常方便 — ishlatishga juda qulay
Bu gapda ikki qismning egasi bir xil — 现在的电视. Shuning uchun 不但 egadan keyin kelgan.
家月不但喜欢唱歌，而且唱得很好听
Tuzilishi
家月 + 不但 + 喜欢唱歌，+ 而且 + 唱得很好听
ega + nafaqat + qo'shiq aytishni yoqtiradi + balki + juda chiroyli kuylaydi
家月 — Jiayue
不但 — nafaqat
喜欢唱歌 — qo'shiq aytishni yaxshi ko'rmoq
而且 — balki
唱得很好听 — juda chiroyli kuylamoq
Bu yerda ham ikkala harakatning egasi bir xil — 家月. Shuning uchun 不但 egadan keyin keladi.
不但家月会说汉语，而且天中也会说汉语
Tuzilishi
不但 + 家月 + 会说汉语，
而且 + 天中 + 也会说汉语
不但 — nafaqat
家月 — Jiayue
会说汉语 — Xitoy tilida gapira oladi
而且 — balki
天中 — Tianzhong
也会说汉语 — ham Xitoy tilida gapira oladi
Bu gapda ikki qismning egasi har xil — 家月 ≠ 天中. Shuning uchun 不但 birinchi egadan oldin kelgan.
Qisqa qoida
Ega bir xil bo'lsa
Ega + 不但 + ……, 而且 + ……
Misol:
家月不但喜欢唱歌，而且唱得很好听
Ega har xil bo'lsa
不但 + Ega₁ + ……, 而且 + Ega₂ + ……
Misol:
不但家月会说汉语，而且天中也会说汉语