Imkoniyat kengaytmasi: 可能补语
Xitoy tilida fe'l bilan natija kengaytmasi yoki yo'nalish kengaytmasi orasiga “得” yoki “不” qo'yilsa, 可能补语 (kěnéng bǔyǔ) — imkoniyat kengaytmasi hosil bo'ladi.
Bu shakl biror sharoitda ma'lum bir natijaga erishish yoki yo'nalishni amalga oshirish mumkin yoki mumkin emasligini bildiradi.
Asosiy tuzilma
Tasdiq shakli
Fe'l + 得 + To'ldiruvchi
Ma'nosi: … qila oladi / … qilish mumkin
Inkor shakli
Fe'l + 不 + To'ldiruvchi
Ma'nosi: … qila olmaydi / … qilish mumkin emas
So'roq shakli
So'roq gap ikki xil shaklda tuzilishi mumkin.
1-usul
Fe'l + 得 + To'ldiruvchi + Fe'l + 不 + To'ldiruvchi？
Qila oladimi yoki qila olmaydimi?
2-usul
Fe'l + 得 + To'ldiruvchi + 吗？
… qila oladimi?
Misollar
打不好没关系
Tuzilishi
打 + 不 + 好
Fe'l + 不 + Natija kengaytmasi
打 — o'ynamoq
不 — mumkin emas / qila olmaslik
好 — yaxshi natijaga erishmoq
没关系 — hech qisi yo'q
这本书你看得懂看不懂？
Tuzilishi
看得懂 + 看不懂？
qila oladi + qila olmaydi?
看 — o'qimoq / ko'rmoq
得懂 — tushuna olmoq
不懂 — tushuna olmaslik
Bu gap tasdiq + inkor shaklidagi so'roq gap.
你只有一个星期的时间，学得会游泳吗？
Tuzilishi
学 + 得 + 会 + 游泳 + 吗？
Fe'l + 得 + Natija kengaytmasi + 吗？
只有一个星期的时间 — atigi bir hafta vaqt bor
学 — o'rganmoq
得会 — o'rgana olmoq
游泳 — suzmoq
吗 — so'roq yuklamasi
Qisqa qoida
Tasdiq
Fe'l + 得 + To'ldiruvchi
qila olmoq
Inkor
Fe'l + 不 + To'ldiruvchi
qila olmaslik
So'roq
Fe'l + 得 + To'ldiruvchi + Fe'l + 不 + To'ldiruvchi？
yoki
Fe'l + 得 + To'ldiruvchi + 吗？