Turg'un qolip: “在……上 / 中 / 下”
Xitoy tilidagi “在……上 / 中 / 下” qolipi 在 predlogi va 上、中、下 joy bildiruvchi so'zlardan tuziladi.
Bu qolip soha yoki jihat, vaqt yoki muhit, shart yoki ta'sir kabi ma'nolarni ifodalashi mumkin.
1. 在……上 — “… jihatidan / … borasida”
Asosiy tuzilma
在 + Ot / Otli birikma + 上
Bu shakl biror narsaning sohasi, jihati yoki tomonini bildiradi.
O'zbekchada ko'pincha quyidagicha tarjima qilinadi:
… jihatidan
… borasida
… masalasida
在学习上,遇到什么问题都可以问我。
O'qish borasida qanday muammoga duch kelsang ham, mendan so'rashing mumkin.
Tuzilishi
在 + 学习 + 上
在学习上 — o'qish borasida / o'qish jihatidan
遇到什么问题 — qanday muammoga duch kelmoq
都可以问我 — hammasini mendan so'rashing mumkin
在工作上,他总是能给我很多帮助。
Ish borasida u menga doimo juda ko'p yordam bera oladi.
Tuzilishi
在 + 工作 + 上
在工作上 — ish jihatidan / ish borasida
他 — u
总是 — doimo
能给我很多帮助 — menga ko'p yordam bera oladi
2. 在……中 — “… davomida / … paytida / … ichida”
Asosiy tuzilma
在 + …… + 中
Bu shakl harakat sodir bo'ladigan yoki holat mavjud bo'ladigan muhit yoki vaqtni bildiradi.
O'zbekchada quyidagicha tarjima qilinadi:
… davomida
… paytida
… jarayonida
在比赛中,他得分最高。
Musobaqa davomida u eng yuqori ball oldi.
Tuzilishi
在 + 比赛 + 中
在比赛中 — musobaqa davomida
他 — u
得分最高 — eng yuqori ball oldi
在假期中,我认识了几个新朋友。
Ta'til davomida men bir nechta yangi do'st bilan tanishdim.
Tuzilishi
在 + 假期 + 中
在假期中 — ta'til davomida
我 — men
认识了 — tanishdim
几个新朋友 — bir nechta yangi do'st
3. 在……下 — “… sharoitida / … ta'sirida / … yordamida”
Asosiy tuzilma
在 + Aniqlovchili ikki bo'g'inli fe'l + 下
Bu shakl shart yoki sharoitni bildiradi.
O'zbekchada kontekstga qarab:
… ta'sirida
… yordamida
… sharoitida
在她的影响下,我开始喜欢拍照。
Uning ta'sirida men suratga olishni yoqtira boshladim.
Tuzilishi
在 + 她的影响 + 下
在她的影响下 — uning ta'sirida
我 — men
开始 — boshlamoq
喜欢拍照 — suratga olishni yoqtirmoq
在老师的帮助下,我的成绩提高很快。
O'qituvchining yordami bilan mening natijalarim juda tez yaxshilandi.
Tuzilishi
在 + 老师的帮助 + 下
在老师的帮助下 — o'qituvchining yordami bilan
我的成绩 — mening natijalarim
提高很快 — juda tez yaxshilandi
Qisqa xulosa
在……上
在 + Ot / Otli birikma + 上
Ma'nosi: … jihatidan / … borasida
Misollar:
在学习上o'qish borasida
在工作上ish borasida
在……中
在 + …… + 中
Ma'nosi: … davomida / … paytida
Misollar:
在比赛中musobaqa davomida
在假期中ta'til davomida
在……下
在 + …… + 下
Ma'nosi: … sharoitida / … ta'sirida / … yordamida
Misollar:
在她的影响下uning ta'sirida
在老师的帮助下o'qituvchining yordami bilan