“过” aspekt yuklamasi
Xitoy tilida “过” (guo) fe'ldan keyin kelib, biror harakat o'tmishda sodir bo'lganini, lekin hozir davom etmayotganini bildiradi.
Bu shakl ko'pincha tajriba ma'nosini beradi:
“... qilganman / ... bo'lganman”
Asosiy tuzilma
Ega + Fe'l + 过 + To'ldiruvchi
Masalan:
我吃过饺子。— Men chuchvara yeganman.
Inkor shakli
Inkor qilish uchun fe'l oldidan 没（有）qo'yiladi.
Ega + 没（有）+ Fe'l + 过 + To'ldiruvchi
Misollar
她去过中国
她tāu
去qùbormoq
过guoo'tmishda shunday tajriba bo'lganini bildiradi
中国ZhōngguóXitoy
Bu gap u ilgari Xitoyga borgan degan ma'noni bildiradi.
我吃过饺子，很好吃
我wǒmen
吃chīyemoq
过guoilgari bu tajriba bo'lganini bildiradi
饺子jiǎozichuchvara (jiaozi)
很好吃hěn hǎochījuda mazali
她没去过中国
没méi…magan
去过中国qù guo ZhōngguóXitoyga borgan bo'lmoq
Bu yerda 没 fe'l oldidan kelib, tajribani inkor qiladi.
So'roq shakli
“过” bilan tuzilgan gaplarda uch xil so'roq shakli mavjud.
1-usul: gap oxiriga “吗？” qo'shiladi.
Gap + 吗？
我们来过这家商场吗？
2-usul: gap oxiriga “没有？” qo'shiladi.
Gap + 没有？
陈天中吃过饺子没有？
3-usul: “Fe'l + 没 + Fe'l + 过”.
Fe'l + 没 + Fe'l + 过 + To'ldiruvchi？
你看没看过那个电影？
看 + 没 + 看 + 过
ko'rmoq + inkor + ko'rmoq + 过
Qisqa qoida
Tasdiq:
Fe'l + 过
去过中国 — Xitoyga borgan
吃过饺子 — chuchvara yegan
Inkor:
没（有）+ Fe'l + 过
没去过中国 — Xitoyga hech bormagan
So'roq:
……过……吗？
yoki
……过……没有？
yoki
Fe'l + 没 + Fe'l + 过……？