“过” aspekt yuklamasi
Xitoy tilida “过” (guo) fe'ldan keyin kelib, biror harakat o'tmishda sodir bo'lganini, lekin hozir davom etmayotganini bildiradi.
Bu shakl ko'pincha tajriba ma'nosini beradi:
“... qilganman / ... bo'lganman”
Asosiy tuzilma
Ega + Fe'l + 过 + Obyekt
Masalan:
我吃过饺子。— Men chuchvara yeganman.
Inkor shakli
Inkor qilish uchun fe'l oldidan 没(有)qo'yiladi.
Ega + 没(有)+ Fe'l + 过 + Obyekt
Misollar
她去过中国。
U Xitoyga borgan.
她 + 去 + 过 + 中国
u + bormoq + 过 + Xitoy
她u
去bormoq
过o'tmishda shunday tajriba bo'lganini bildiradi
中国Xitoy
Bu gap u ilgari Xitoyga borgan degan ma'noni bildiradi.
我吃过饺子,很好吃。
Men chuchvara yeganman, juda mazali.
我 + 吃 + 过 + 饺子
men + yemoq + 过 + chuchvara
我men
吃yemoq
过ilgari bu tajriba bo'lganini bildiradi
饺子chuchvara (jiaozi)
很好吃juda mazali
她没去过中国。
U Xitoyga hech bormagan.
她 + 没 + 去 + 过 + 中国
u + inkor + bormoq + 过 + Xitoy
没…magan
去过中国Xitoyga borgan bo'lmoq
Bu yerda 没 fe'l oldidan kelib, tajribani inkor qiladi.
So'roq shakli
“过” bilan tuzilgan gaplarda uch xil so'roq shakli mavjud.
1-usul: gap oxiriga “吗?” qo'shiladi.
Gap + 吗?
我们来过这家商场吗?
Biz bu savdo markaziga ilgari kelganmizmi?
2-usul: gap oxiriga “没有?” qo'shiladi.
Gap + 没有?
陈天中吃过饺子没有?
Chen Tianzhong chuchvara yeganmi?
3-usul: “Fe'l + 没 + Fe'l + 过”.
Fe'l + 没 + Fe'l + 过 + Obyekt?
你看没看过那个电影?
Sen o'sha filmni ko'rganmisan yoki yo'qmi?
看 + 没 + 看 + 过
ko'rmoq + inkor + ko'rmoq + 过
Qisqa qoida
Tasdiq:
Fe'l + 过
去过中国 — Xitoyga borgan
吃过饺子 — chuchvara yegan
Inkor:
没(有)+ Fe'l + 过
没去过中国 — Xitoyga hech bormagan
So'roq:
……过……吗?
yoki
……过……没有?
yoki
Fe'l + 没 + Fe'l + 过……?