Davomiylik kengaytmasi (1)
Xitoy tilida vaqtni bildiruvchi so'z yoki birikma fe'ldan keyin kelib, harakat yoki holat qancha vaqt davom etganini bildiradi.
Asosiy tuzilma
Ega + Fe'l + Vaqt davomiyligi
… qancha vaqt davom etdi.
Misollar
走半个多小时就到了
走zǒuyurmoq
半个多小时bàn ge duō xiǎoshíyarim soatdan ko'proq
就到了jiù dào leyetib boradi / yetib bordi
他们学了两年
他们tāmenular
学了xué leo'qishdi
两年liǎng niánikki yil
我们休息十分钟
我们wǒmenbiz
休息xiūxidam olmoq
十分钟shí fēnzhōngo'n daqiqa
Fe'ldan keyin to'ldiruvchi ham bo'lsa
Agar fe'l to'ldiruvchi bilan kelsa, to'ldiruvchining joylashuvi ikki xil bo'lishi mumkin.
1. To'ldiruvchi narsa nomi bo'lsa, u odatda vaqt davomiyligidan keyin keladi.
Fe'l + Vaqt davomiyligi + To'ldiruvchi
我看了一个晚上电视
看了kàn leko'rdim
一个晚上yí ge wǎnshangbir kecha
电视diànshìtelevizor
2. To'ldiruvchi odamga murojaat yoki olmosh bo'lsa, u odatda vaqt davomiyligidan oldin keladi.
Fe'l + To'ldiruvchi + Vaqt davomiyligi
李文等了她一个小时
李文Lǐ WénLi Wen
等了děng lekutdi
她tāuni
一个小时yí ge xiǎoshíbir soat
我找了陈天中二十多分钟
找了 + 陈天中 + 二十多分钟
qidirdim + Chen Tianzhongni + yigirma daqiqadan ko'proq
Fe'lni takrorlash
Agar fe'l to'ldiruvchi bilan kelsa, fe'lni takrorlab, undan keyin vaqt davomiyligini qo'yish ham mumkin.
Fe'l + To'ldiruvchi + Fe'l + Vaqt davomiyligi
他们学中文学了两年
学中文 + 学了两年
Xitoy tilini o'qimoq + ikki yil o'qidi
李文等她等了一个小时
等她 + 等了一个小时
uni kutmoq + bir soat kutdi
Ajraladigan fe'llar bilan
Agar fe'l 离合词 — ajraladigan fe'l bo'lsa, davomiylik qo'shilganda fe'lning birinchi qismi takrorlanadi.
安妮游泳游了一个下午
游泳 + 游了一个下午
suzmoq + bir tushdan keyin davomida suzdi
陈天中跑步跑了两个小时
跑步 + 跑了两个小时
yugurmoq + ikki soat yugurdi
“了……了” — harakat hali ham davom etayotgan bo'lsa
Agar fe'ldan keyin 了 va gap oxirida yana 了 kelsa, bu harakat hozir ham davom etayotganini bildiradi.
Fe'l + 了 + Vaqt davomiyligi + ... + 了
Ma'nosi: …dan beri … qilyapti.
他写了半个小时汉字了
写了 + 半个小时 + 汉字 + 了
yozdi + yarim soat + ieroglif + 了
harakat oldin boshlangan;
hozir ham davom etmoqda.
陈天中跑步跑了两个小时了
跑步 + 跑了两个小时 + 了
yugurmoq + ikki soat yugurdi + 了
Bu yerda ham yugurish harakati hozirgacha davom etayotganini bildiradi.
Qisqa qoida
Oddiy davomiylik: Fe'l + Vaqt davomiyligi
To'ldiruvchi narsa bo'lsa: Fe'l + Vaqt davomiyligi + To'ldiruvchi
To'ldiruvchi odam yoki olmosh bo'lsa: Fe'l + To'ldiruvchi + Vaqt davomiyligi
Fe'l takrorlansa: Fe'l + To'ldiruvchi + Fe'l + Vaqt davomiyligi
Harakat hozir ham davom etsa: Fe'l + 了 + Vaqt davomiyligi + ... + 了
…dan beri … qilyapti