Natija to'ldiruvchisi

Xitoy tilida ba'zi fe'llar yoki sifatlar boshqa bir fe'ldan keyin kelib, o'sha harakatning qanday natija bilan tugaganini bildiradi.

Asosiy tuzilma

Fe'l + Natija to'ldiruvchisi

Ma'nosi: harakat bajarildi va ma'lum bir natija yuz berdi.

Misollar

菜(Cài)都(dōu)做(zuò)好(hǎo)了(le)。

Taomlarning hammasi tayyor bo'ldi.

做 + 好 qilmoq + tayyor bo'lmoq

菜(cài)taomlar

都(dōu)hammasi

做(zuò)qilmoq / tayyorlamoq

好(hǎo)yaxshi / tayyor holatga kelmoq

了(le)harakat tugallanganini bildiradi

Bu yerda 好 — harakatning natijasini bildiradi.

我(Wǒ)吃(chī)完(wán)饭(fàn)了(le)。

Men ovqatni yeb bo'ldim.

吃 + 完 yemoq + tugatmoq

我(wǒ)men

吃(chī)yemoq

完(wán)tugatmoq

饭(fàn)ovqat

了(le)harakat tugallanganini bildiradi

Bu yerda 完 — ovqat yeyish harakati tugaganini bildiradi.

小(Xiǎo)雪(xuě)今(jīn)天(tiān)来(lái)晚(wǎn)了(le)。

Xiaoxue bugun kech keldi.

来 + 晚 kelmoq + kech

小(Xiǎo)雪(xuě)Xiaoxue

今(jīn)天(tiān)bugun

来(lái)kelmoq

晚(wǎn)kech

了(le)holat yuz berganini bildiradi

Bu yerda 晚 — kelish harakatining natijasini, ya'ni kech kelganini bildiradi.

Inkor shakli

Natija to'ldiruvchili gapning inkor shaklida fe'l oldidan “没（有）” qo'yiladi va “了” olib tashlanadi.

没（有）+ Fe'l + Natija to'ldiruvchisi

我(Wǒ)没(méi)吃(chī)完(wán)饭(fàn)。

Men ovqatni yeb tugatmadim.

没 + 吃 + 完 + 饭 inkor + yemoq + tugatmoq + ovqat

没(méi)…madi

吃(chī)完(wán)yeb tugatmoq

饭(fàn)ovqat

小(Xiǎo)雪(xuě)没(méi)来(lái)晚(wǎn)。

Xiaoxue kech kelmadi.

没 + 来 + 晚 inkor + kelmoq + kech

没(méi)…madi

来(lái)晚(wǎn)kech kelmoq

So'roq shakli

Natija to'ldiruvchili gaplarda uch xil so'roq shakli ishlatiladi.

1-usul: gap oxiriga “了吗？” qo'shiladi.

Gap + 了吗？

你(Nǐ)吃(chī)完(wán)饭(fàn)了(le)吗(ma)？

Sen ovqatni yeb bo'ldingmi?

2-usul: gap oxiriga “（了）没有？” qo'shiladi.

Gap +（了）没有？

小(Xiǎo)雪(xuě)来(lái)晚(wǎn)了(le)没(méi)有(yǒu)？

Xiaoxue kech keldimi?

3-usul: fe'lning tasdiq va inkor shakli birga ishlatiladi.

Fe'l + 没 + Fe'l + Natija to'ldiruvchisi？

你(Nǐ)学(xué)没(méi)学(xué)会(huì)？

Sen o'rgandingmi yoki yo'qmi?

学 + 没 + 学会？ o'rganmoq + inkor + o'rganib olmoq?

学(xué)o'rganmoq

没(méi)inkor

学(xué)会(huì)o'rganib olmoq

Qisqa qoida

Tasdiq:

Fe'l + Natija to'ldiruvchisi + 了

做好了 — tayyor qilib bo'ldi 吃完了 — yeb bo'ldi 来晚了 — kech keldi

Inkor:

没（有）+ Fe'l + Natija to'ldiruvchisi

没吃完 — yeb tugatmadi 没来晚 — kech kelmadi

So'roq:

……了吗？ yoki ……（了）没有？ yoki Fe'l + 没 + Fe'l + Natija to'ldiruvchisi？