“... bilanoq / ... zahoti” qolipi
“一……就……” qolipi ikki harakatning bir-biriga juda yaqin bog'langanini bildiradi.
Bu qolip asosan ikki xil ma'noda ishlatiladi:
Birinchi harakat sodir bo'lishi bilan ikkinchi harakat darhol sodir bo'ladi.
Birinchi harakat shart yoki sabab bo'ladi, ikkinchi harakat esa uning natijasi bo'ladi.
O'zbek tilida ko'pincha:
“... bilanoq ...”
“... zahoti ...”
“... bo'lishi bilan ...”
deb tarjima qilinadi.
Asosiy tuzilish
一 + 1-harakat + 就 + 2-harakat
Ya'ni: bir ish sodir bo'lishi bilanoq boshqa ish sodir bo'ladi.
Ega bir xil bo'lsa
Agar ikkala harakatni ham bir xil odam bajarsa, ega 一 yoki 就 dan oldin kelishi mumkin.
Ega + 一 + V₁ + 就 + V₂
yoki
一 + Ega + V₁ + 就 + V₂
Ega har xil bo'lsa
Agar ikki harakatning egalari har xil bo'lsa, har bir ega o'z harakatining oldida keladi.
一 + Ega 1 + V₁，Ega 2 + 就 + V₂
Misollar
你怎么一下课就往外跑？
下课xiàkèdars tugamoq
往外跑wǎng wài pǎotashqariga yugurmoq
一下课就……yí xiàkè jiù……dars tugashi bilanoq…
Ya'ni birinchi harakat tugashi bilan ikkinchi harakat darhol sodir bo'ladi:
下课 → 马上往外跑
Dars tugaydi → darhol tashqariga yuguradi.
我一到家，妈妈就打来电话了
Bu gapda ikki harakatning egasi har xil.
我一到家wǒ yí dào jiāmen uyga yetib kelishim bilanoq
妈妈就打来电话了māma jiù dǎ lái diànhuà leonam darhol qo'ng'iroq qildi
一 + 我 + 到家，妈妈 + 就 + 打来电话了
一到星期六，陈天中就跟同学去打篮球
一到星期六yí dào xīngqīliùshanba kelishi bilan
就跟同学去打篮球jiù gēn tóngxué qù dǎ lánqiúdarhol sinfdoshlari bilan basketbol o'ynashga boradi
Qisqacha qoida
一 + A，就 + B
Ma'nosi: A sodir bo'lishi bilanoq B sodir bo'ladi.
一下课就回家。— Dars tugashi bilanoq uyga qaytadi.
一到家就休息。— Uyga kelishi bilanoq dam oladi.
Eslab qoling
一……就…… da 一 “bir” degan son ma'nosida emas.
一…… → birinchi harakat sodir bo'lishi
就…… → uning ortidan darhol keladigan natija/harakat
Shuning uchun 一到家就睡觉。so'zma-so'z “bir uyga kelib...” emas, balki: Uyga kelishi bilanoq uxlaydi.