Xitoy tilida 连动句 (liándòngjù) — kesim qismida ikki yoki undan ortiq fe'lli birikma ketma-ket keladigan gapdir.
Bunday gaplar odatda ikki xil ma'noni bildiradi:
1. harakatning maqsadi
2. harakatning usuli
1. 表示动作的目的 — Harakatning maqsadini bildirish
Bu holatda birinchi harakat ikkinchi harakatni bajarish maqsadida qilinadi.
Asosiy tuzilma
Ega + Fe'l 1 + Fe'l 2
Ma'nosi:
Biror joyga / harakatga boshqa bir ishni qilish uchun borish.
我想去超市买东西。
Men supermarketga narsa sotib olish uchun bormoqchiman.
Tuzilishi
去超市 + 买东西
supermarketga bormoq + narsa sotib olmoq
我想men xohlayman / …moqchiman
去超市supermarketga bormoq
买东西narsa sotib olmoq
Bu yerda supermarketga borishning maqsadi — narsa sotib olish.
我们去西安饭店吃晚饭。
Biz Xi'an restoraniga kechki ovqat yeyish uchun boramiz.
Tuzilishi
去西安饭店 + 吃晚饭
Xi'an restoraniga bormoq + kechki ovqat yemoq
我们biz
去西安饭店Xi'an restoraniga bormoq
吃晚饭kechki ovqat yemoq
Bu yerda restoranga borishning maqsadi — kechki ovqat yeyish.
2. 表示动作的方式 — Harakatning usulini bildirish
Bu holatda birinchi fe'lli birikma ikkinchi harakatning qanday usulda bajarilishini ko'rsatadi.
Asosiy tuzilma
Ega + Usul + Asosiy harakat
Ma'nosi:
Biror ishni qanday usulda bajarish.
我们坐出租车去西安饭店。
Biz Xi'an restoraniga taksida boramiz.
Tuzilishi
坐出租车 + 去西安饭店
taksida bormoq + Xi'an restoraniga borish
我们biz
坐出租车taksida
去西安饭店Xi'an restoraniga bormoq
Bu yerda 坐出租车 borish harakatining usulini bildiradi.
她坐出租车去超市。
U supermarketga taksida boradi.
Tuzilishi
坐出租车 + 去超市
taksida + supermarketga bormoq
她u
坐出租车taksida
去超市supermarketga bormoq
Bu yerda ham 坐出租车 harakat qanday usulda bajarilayotganini ko'rsatadi.
Qisqa qoida
1. Maqsadni bildirish
Fe'l 1 + Fe'l 2
Birinchi harakat ikkinchi harakatni qilish maqsadida bajariladi.
Misollar:
去超市买东西
supermarketga narsa sotib olish uchun bormoq
去西安饭店吃晚饭
Xi'an restoraniga kechki ovqat yeyish uchun bormoq
2. Usulni bildirish
Usul + Asosiy harakat
Birinchi qism ikkinchi harakat qanday usulda bajarilishini bildiradi.
Misollar:
坐出租车去西安饭店
Xi'an restoraniga taksida bormoq
坐出租车去超市
supermarketga taksida bormoq