Modal fe'l “能”

Xitoy tilida “能” (néng) fe'ldan oldin kelib, biror ishni bajarish uchun qobiliyat, sharoit yoki imkoniyat borligini bildiradi.

O'zbekchada ko'pincha “... qila olmoq” yoki “... qilish imkoni bo'lmoq” deb tarjima qilinadi.

Asosiy tuzilma

Ega + 能 + Fe'l

Ma'nosi: Kimdir biror ishni qila oladi yoki bunga sharoiti bor.

下(Xià)午(wǔ)两(liǎng)点(diǎn)你(nǐ)能(néng)到(dào)吗(ma)？

Tushdan keyin soat ikkida kela olasanmi?

Tuzilishi

下午两点 + 你 + 能 + 到 + 吗？ tushdan keyin soat 2 da + sen + qila olmoq + yetib kelmoq + mi?

下(xià)午(wǔ)两(liǎng)点(diǎn)tushdan keyin soat 2 da

你(nǐ)sen

能(néng)qila olmoq / imkon bo'lmoq

到(dào)yetib kelmoq

吗(ma)so'roq yuklamasi

Bu yerda 能 soat ikkida kelish uchun imkoniyat bor-yo'qligini bildiradi.

爸(Bà)爸(ba)能(néng)去(qù)。

Dadam bora oladi.

Tuzilishi

爸爸 + 能 + 去 dada + qila olmoq + bormoq

爸(bà)爸(ba)dada

能(néng)qila olmoq

去(qù)bormoq

我(Wǒ)不(bù)能(néng)去(qù)学(xué)校(xiào)吃(chī)午(wǔ)饭(fàn)。

Men maktabga tushlik qilish uchun bora olmayman.

Tuzilishi

我 + 不能 + 去学校 + 吃午饭 men + qila olmayman + maktabga bormoq + tushlik qilmoq

我(wǒ)men

不(bù)能(néng)qila olmayman / imkonim yo'q

去(qù)学(xué)校(xiào)maktabga bormoq

吃(chī)午(wǔ)饭(fàn)tushlik qilmoq

Bu yerda 不能 biror ishni bajarishning imkoni yo'qligini bildiradi.

Qisqa qoida

Tasdiq

能 + Fe'l

… qila olmoq / imkon bo'lmoq

Misol:

爸(Bà)爸(ba)能(néng)去(qù)。

Dadam bora oladi.

Inkor

不能 + Fe'l

… qila olmaslik / imkon bo'lmaslik

Misol:

我(Wǒ)不(bù)能(néng)去(qù)学(xué)校(xiào)吃(chī)午(wǔ)饭(fàn)。

Men maktabga tushlik qilish uchun bora olmayman.

So'roq

能 + Fe'l + 吗？

Misol:

下(Xià)午(wǔ)两(liǎng)点(diǎn)你(nǐ)能(néng)到(dào)吗(ma)？

Tushdan keyin soat ikkida kela olasanmi?