“了” modal yuklamasi (1)
Xitoy tilida “了” (le) gap oxirida yoki gap ichidagi kichik pauza joyida kelib, holat o'zgarganini yoki yangi vaziyat yuzaga kelganini bildiradi.
Inkor javobda odatda “没” (méi) ishlatiladi va gap oxirida “了” qo'yilmaydi.
Asosiy ma'no
……了
Ma'nosi:
holat o'zgardi
yangi vaziyat paydo bo'ldi
下雨了。
Yomg'ir yog'a boshladi. / Yomg'ir yog'yapti.
Tuzilishi
下雨 + 了
yomg'ir yog'moq + yangi holat
下雨yomg'ir yog'moq
了yangi holat yuzaga kelganini bildiradi
Bu yerda oldin yomg'ir yog'mayotgan edi, endi esa yomg'ir yog'moqda.
十二点了,吃午饭吧。
Soat o'n ikki bo'ldi, tushlik qilaylik.
Tuzilishi
十二点 + 了
soat 12 + yangi vaziyat
十二点soat 12
了vaqtning yangi nuqtaga yetganini bildiradi
吃午饭吧tushlik qilaylik
Bu yerda 了 vaqt o'zgarganini, ya'ni soat 12 bo'lganini bildiradi.
Inkor javob
Agar javob inkor bo'lsa, 没 ishlatiladi va gap oxirida 了 kelmaydi.
弟弟起床了吗?
Ukang uyg'ondimi?
没起床呢。
Hali uyg'onmadi.
Tuzilishi
没 + 起床
inkor + uyg'onmoq
没yo'q / hali qilmagan
起床o'rindan turmoq
呢holat hali davom etayotganini bildiradi
Bu yerda inkor javobda 了 ishlatilmagan.
Qisqa qoida
Holat o'zgarsa
……了
Misollar:
下雨了。
Yomg'ir yog'a boshladi.
十二点了。
Soat o'n ikki bo'ldi.
Inkor javob
没 + Fe'l
Gap oxirida 了 ishlatilmaydi.
Misol:
没起床呢。
Hali uyg'onmadi.