“了” aspekt yuklamasi (2)
Xitoy tilida “了” (le) fe'ldan keyin kelib, biror harakatning sodir bo'lganini yoki tugallanganini bildiradi.
Inkor shaklida “没” (méi) ishlatiladi va “了” qo'yilmaydi.
Asosiy tuzilma
Ega + Fe'l + 了 + To'ldiruvchi
Ma'nosi:
Kimdir biror ishni qildi / tugatdi.
Inkor shakli
Ega + 没 + Fe'l + To'ldiruvchi
Ma'nosi:
Kimdir biror ishni qilmadi.
Muhim:
没 + Fe'l ishlatilganda 了 kelmaydi.
我看了一个电影
我wǒmen
看了kàn leko'rdim
一个电影yí ge diànyǐngbitta film
Bu yerda 了 film ko'rish harakati sodir bo'lganini bildiradi.
我买了一个新电脑
我wǒmen
买了mǎi lesotib oldim
一个新电脑yí ge xīn diànnǎobitta yangi kompyuter
Bu yerda 了 sotib olish harakati tugallanganini bildiradi.
我昨天没去商店买东西
我wǒmen
昨天zuótiānkecha
没去méi qùbormadim
商店shāngdiàndo'kon
买东西mǎi dōngxinarsa sotib olmoq
Bu yerda inkor uchun 没 ishlatilgan, shuning uchun 了 qo'yilmagan.
Qisqa qoida
Harakat sodir bo'lgan bo'lsa
Fe'l + 了
… qildi / … bo'ldi
Misollar:
看了一个电影
买了一个新电脑
Harakat sodir bo'lmagan bo'lsa
没 + Fe'l
… qilmadi
Misol:
没去商店
Muhim:
Inkor shaklida 了 ishlatilmaydi.