“了” aspekt yuklamasi (2)

Xitoy tilida “了” (le) fe'ldan keyin kelib, biror harakatning sodir bo'lganini yoki tugallanganini bildiradi.

Inkor shaklida “没” (méi) ishlatiladi va “了” qo'yilmaydi.

Asosiy tuzilma

Ega + Fe'l + 了 + To'ldiruvchi

Ma'nosi: Kimdir biror ishni qildi / tugatdi.

Inkor shakli

Ega + 没 + Fe'l + To'ldiruvchi

Ma'nosi: Kimdir biror ishni qilmadi.

Muhim: 没 + Fe'l ishlatilganda 了 kelmaydi.

我(Wǒ)看(kàn)了(le)一(yí)个(ge)电(diàn)影(yǐng)。

Men bitta film ko'rdim.

Tuzilishi

看 + 了 + 一个电影 ko'rmoq + bajarilgan harakat + bitta film

我(wǒ)men

看(kàn)了(le)ko'rdim

一(yí)个(ge)电(diàn)影(yǐng)bitta film

Bu yerda 了 film ko'rish harakati sodir bo'lganini bildiradi.

我(Wǒ)买(mǎi)了(le)一(yí)个(ge)新(xīn)电(diàn)脑(nǎo)。

Men bitta yangi kompyuter sotib oldim.

Tuzilishi

买 + 了 + 一个新电脑 sotib olmoq + bajarilgan harakat + bitta yangi kompyuter

我(wǒ)men

买(mǎi)了(le)sotib oldim

一(yí)个(ge)新(xīn)电(diàn)脑(nǎo)bitta yangi kompyuter

Bu yerda 了 sotib olish harakati tugallanganini bildiradi.

我(Wǒ)昨(zuó)天(tiān)没(méi)去(qù)商(shāng)店(diàn)买(mǎi)东(dōng)西(xi)。

Men kecha do'konga narsa sotib olishga bormadim.

Tuzilishi

没 + 去 inkor + bormoq

我(wǒ)men

昨(zuó)天(tiān)kecha

没(méi)去(qù)bormadim

商(shāng)店(diàn)do'kon

买(mǎi)东(dōng)西(xi)narsa sotib olmoq

Bu yerda inkor uchun 没 ishlatilgan, shuning uchun 了 qo'yilmagan.

Qisqa qoida

Harakat sodir bo'lgan bo'lsa

Fe'l + 了

… qildi / … bo'ldi

Misollar:

看(kàn)了(le)一(yí)个(ge)电(diàn)影(yǐng)

bitta film ko'rdi

买(mǎi)了(le)一(yí)个(ge)新(xīn)电(diàn)脑(nǎo)

bitta yangi kompyuter sotib oldi

Harakat sodir bo'lmagan bo'lsa

没 + Fe'l

… qilmadi

Misol:

没(méi)去(qù)商(shāng)店(diàn)

do'konga bormadi

Muhim: Inkor shaklida 了 ishlatilmaydi.