Til
Men o'rganaman
中文
Lug'atBlogTo'lov

Vaqt ravishlari “在 / 正在”

Xitoy tilida “在” (zài) va “正在” (zhèngzài) fe'ldan oldin kelib, biror harakatning hozir davom etayotganini bildiradi.

O'zbekchada ko'pincha “...yapti / ...moqda” deb tarjima qilinadi.

Bu mavzuda davom etayotgan harakatni ifodalashning 3 xil shakli ko'rsatilgan.

1-shakl: 在 / 正在 + Fe'l

在 / 正在 + Fe'l
Ma'nosi: hozir … qilyapti

2-shakl: 在 / 正在 + Fe'l + 呢

在 / 正在 + Fe'l + 呢
Ma'nosi: hozir aynan … qilyapti

Bu yerda 呢 davom etayotgan holatni ta'kidlaydi.

3-shakl: Fe'l + 呢

Fe'l + 呢

Bu shakl ham harakatning ayni paytda davom etayotganini bildiradi.

Inkor shakli

Davom etayotgan harakatni inkor qilishda 没（有）ishlatiladi.

没（有）+ Fe'l
Ma'nosi: … qilmayapti / … qilgani yo'q
你(Nǐ)还(hái)在(zài)读(dú)大(dà)学(xué)吗(ma)？
Sen hali ham universitetda o'qiyapsanmi?

Tuzilishi

还 + 在 + 读大学 hali ham + hozir davom etmoqda + universitetda o'qimoq
还(hái)hali ham
在(zài)harakat davom etayotganini bildiradi
读(dú)大(dà)学(xué)universitetda o'qimoq
学(Xué)生(sheng)们(men)正(zhèng)在(zài)上(shàng)课(kè)呢(ne)。
Talabalar hozir darsda. / Talabalar hozir dars qilishyapti.
在 va 正在 bu yerda bir-birining o'rnini bosadi: 学生们在上课呢。 学生们正在上课呢。

Tuzilishi

学生们 + 在 / 正在 + 上课 + 呢 talabalar + hozir + dars qilmoq + davomiylik
学(xué)生(sheng)们(men)talabalar
上(shàng)课(kè)dars qilmoq
呢(ne)davom etayotgan holatni ta'kidlaydi
我(Wǒ)们(men)读(dú)书(shū)呢(ne)。
Biz hozir kitob o'qiyapmiz.

Tuzilishi

我们 + 读书 + 呢 biz + kitob o'qimoq + davomiylik

Bu yerda 在 / 正在 ishlatilmagan, lekin 呢 harakat hozir davom etayotganini bildiradi.

Dialoglarda ishlatilishi

你(Nǐ)在(zài)做(zuò)什(shén)么(me)呢(ne)？
Sen hozir nima qilyapsan?
我(Wǒ)正(zhèng)在(zài)看(kàn)电(diàn)视(shì)。
Men hozir televizor ko'ryapman.
正在 + 看电视 hozir aynan + televizor ko'rmoq
我(Wǒ)去(qù)看(kàn)电(diàn)影(yǐng)，你(nǐ)去(qù)不(bu)去(qù)？
Men kino ko'rishga boraman, sen borasanmi?
我(Wǒ)在(zài)学(xué)习(xí)呢(ne)，不(bù)想(xiǎng)去(qù)。
Men hozir o'qiyapman, borishni xohlamayman.
在 + 学习 + 呢 hozir + o'qimoq + davomiylik
你(Nǐ)在(zài)买(mǎi)菜(cài)吗(ma)？
Sen hozir oziq-ovqat sotib olyapsanmi?
我(Wǒ)没(méi)买(mǎi)菜(cài)，买(mǎi)水(shuǐ)果(guǒ)呢(ne)。
Men oziq-ovqat sotib olmayapman, meva sotib olyapman.

Tuzilishi

没 + 买菜 oziq-ovqat sotib olmayapman
买水果 + 呢 meva sotib olyapman

Qisqa qoida

Harakat hozir davom etayotgan bo'lsa

在 / 正在 + Fe'l yoki 在 / 正在 + Fe'l + 呢 yoki Fe'l + 呢
Ma'nosi: hozir … qilyapti

Inkor

没（有）+ Fe'l
Ma'nosi: … qilmayapti / … qilgani yo'q

Misollar

我(Wǒ)正(zhèng)在(zài)看(kàn)电(diàn)视(shì)。
Men hozir televizor ko'ryapman.
我(Wǒ)在(zài)学(xué)习(xí)呢(ne)。
Men hozir o'qiyapman.
我(Wǒ)们(men)读(dú)书(shū)呢(ne)。
Biz hozir kitob o'qiyapmiz.
我(Wǒ)没(méi)买(mǎi)菜(cài)。
Men oziq-ovqat sotib olmayapman.