难道

nándào

Ma'nosi

难道 — ravish bo'lib, ritorik savolni kuchaytiradi. Gapiruvchi aslida savol bermayapti — u javobni allaqachon biladi va hayratini bildiryapti. Odatda gap oxirida 吗 keladi, lekin usiz ham bo'ladi.

Asosiy qoida

难道 + Gap + 吗？难道 + Gap？

Ikki asosiy holat

1. Tasdiq shaklidagi ritorik savol → ma'nosi INKOR. 2. Inkor (不 / 没) bilan kelgan ritorik savol → ma'nosi TASDIQ.

难(Nán)道(dào)汉(Hàn)语(yǔ)真(zhēn)的(de)这(zhè)么(me)难(nán)吗(ma)？

Nahotki Xitoy tili chindan ham shunchalik qiyin bo'lsa? (Aslida ma'nosi: unchalik qiyin emas.)

难(Nán)道(dào)你(nǐ)不(bù)减(jiǎn)肥(féi)了(le)？

Nahotki ozishni tashlagan bo'lsang? (Ozishing kerak edi-ku.)

Misollar

怎(Zěn)么(me)又(yòu)买(mǎi)了(le)这(zhè)么(me)多(duō)饼(bǐng)干(gān)和(hé)巧(qiǎo)克(kè)力(lì)？

Nega yana buncha ko'p pechenye va shokolad sotib olding?

难(Nán)道(dào)你(nǐ)不(bù)减(jiǎn)肥(féi)了(le)？

Nahotki ozishni tashlagan bo'lsang? (Ozishing kerak edi-ku.)

喂(Wèi)，都(dōu)十(shí)点(diǎn)了(le)，你(nǐ)怎(zěn)么(me)还(hái)不(bù)来(lái)？

Alo, soat o'n bo'ldi-ku, nega hali kelmayapsan?

难(Nán)道(dào)你(nǐ)没(méi)看(kàn)短(duǎn)信(xìn)？我(Wǒ)今(jīn)天(tiān)有(yǒu)事(shì)去(qù)不(bù)了(liǎo)了(le)。

Nahotki xabarimni ko'rmagan bo'lsang? Bugun ishim chiqib, bora olmadim.

你(Nǐ)不(bù)是(shì)两(liǎng)点(diǎn)就(jiù)出(chū)发(fā)了(le)吗(ma)？难(Nán)道(dào)路(lù)上(shàng)花(huā)了(le)两(liǎng)个(gè)多(duō)小(xiǎo)时(shí)？

Soat ikkida yo'lga chiqmaganmiding? Nahotki yo'lda ikki soatdan ko'p vaqt ketgan bo'lsa?

我(Wǒ)那(nà)辆(liàng)车(chē)出(chū)了(le)点儿(diǎnr)问(wèn)题(tí)，刚(gāng)才(cái)把(bǎ)车(chē)送(sòng)去(qù)修(xiū)了(le)。

Mashinamda biroz nosozlik chiqdi, hozirgina ta'mirga topshirdim.

难道 va oddiy 吗 savoli farqi

你(Nǐ)不(bù)减(jiǎn)肥(féi)了(le)吗(ma)？

Endi ozmayapsanmi? (Haqiqiy savol.)

难(Nán)道(dào)你(nǐ)不(bù)减(jiǎn)肥(féi)了(le)吗(ma)？

Nahotki endi ozmasang?! (Hayrat — men ozyapsan deb o'ylagandim.)

Boshqa misollar

难(Nán)道(dào)你(nǐ)忘(wàng)了(le)？

Nahotki unutgan bo'lsang?

难(Nán)道(dào)他(tā)不(bù)知(zhī)道(dào)？

Nahotki u bilmasa? (Bilishi kerak edi-ku.)

Oddiy savol va 难道 bilan savol

你(Nǐ)不(bù)去(qù)吗(ma)？

Bormaysanmi? (Oddiy savol — javob noma'lum.)

难(Nán)道(dào)你(nǐ)不(bù)去(qù)吗(ma)？

Nahotki bormasang?! (Men borasan deb o'ylagandim.)

难道 oddiy savolni kuchli ritorik savolga aylantiradi.

Ikki shaklni yonma-yon ko'ring

难(Nán)道(dào)你(nǐ)不(bù)喜(xǐ)欢(huan)吗(ma)？

Nahotki senga yoqmasa? → Asl ma'no: senga yoqadi.

难(Nán)道(dào)你(nǐ)喜(xǐ)欢(huan)吗(ma)？

Nahotki senga yoqsa? → Asl ma'no: senga yoqmaydi.

Eslab qoling: 难道 = nahotki, axir… Ritorik savolni kuchaytiradi, javobni kutmaydi. Tasdiq shakl → inkor ma'no; inkor shakl → tasdiq ma'no.