不仅……也 / 还 / 而且……
bùjǐn… yě / hái / érqiě…
Ma'nosi
不仅……也 / 还 / 而且…… «nafaqat…, balki … ham» degan ma'noni bildiradi. Birinchi qismda aytilganga qo'shimcha ravishda yana bir ma'lumot, xususiyat yoki harakat borligini ko'rsatadi.
不仅 A,也 / 还 / 而且 B → Nafaqat A, balki B ham.
1. Ega bir xil bo'lsa
Ikkala qismning egasi bir xil bo'lsa, 不仅 egadan KEYIN keladi.
Ega + 不仅 + A,而且 / 也 / 还 + B
他不仅足球踢得好,性格也不错。
U nafaqat futbolni yaxshi o'ynaydi, xarakteri ham yaxshi.
Bu gapda ikkala qismning egasi ham 他, shuning uchun 不仅 egadan keyin turibdi: 他 + 不仅 + A,B + 也……
我不仅会说中文,还会说英文。
Men nafaqat Xitoy tilida gapiraman, Ingliz tilida ham gapiraman.
2. Egalar har xil bo'lsa
Ikki qismning egasi har xil bo'lsa, 不仅 birinchi egadan OLDIN keladi.
不仅 + Ega 1 + A,Ega 2 + 也 / 还 + B
不仅我会说中文,我朋友也会说中文。
Nafaqat men Xitoy tilida gapiraman, do'stim ham gapiradi.
Ikkovini yonma-yon ko'ring
我不仅学中文,还学英语。
Men nafaqat Xitoy tilini, Ingliz tilini ham o'rganaman. (Ikkalasini ham 我 qiladi.)
不仅我学中文,我哥哥也学中文。
Nafaqat men Xitoy tilini o'rganaman, akam ham o'rganadi. (Egalar: 我 va 我哥哥.)
| Ega bir xil | Egalar har xil |
|---|---|
| S + 不仅……也 / 还 / 而且…… | 不仅 + S1……,S2 + 也 / 还…… |
| 不仅 egadan KEYIN | 不仅 birinchi egadan OLDIN |
| 我不仅学中文,还学英语。 | 不仅我学中文,我哥哥也学中文。 |
3. 也, 还 va 而且 farqi
Uchalasi ham 不仅 bilan ishlatiladi, ammo ohangi biroz boshqacha.
他不仅会中文,也会俄语。
U nafaqat Xitoy tilini, Rus tilini ham biladi. (也 — neytral qo'shimcha.)
他不仅会中文,还会俄语。
U nafaqat Xitoy tilini biladi, yana Rus tilini ham biladi. (还 — qo'shimchani kuchaytiradi.)
他不仅会说中文,而且说得很流利。
U nafaqat Xitoy tilida gapiradi, balki juda ravon gapiradi.
Diqqat: bu yerda 而且 ikkinchi NARSA emas, ikkinchi DARAJA qo'shyapti — «gapiradi» ustiga «ravon gapiradi».
Kutilmagan natija qo'shilganda
小时候,他经常生病,所以每天都去跑步锻炼身体。
Bolaligida u tez-tez kasal bo'lardi, shuning uchun har kuni yugurib tanasini chiniqtirardi.
谁也没有想到,长大以后,他不仅身体健康,还成了一名长跑运动员。
Hech kim o'ylamagandiki, ulg'aygach u nafaqat sog'lom bo'ladi, balki uzoq masofaga yuguruvchi sportchiga ham aylanadi.
还 shu yerda o'z ishini qilyapti: ikkinchi qism birinchisidan kutilmagan va kattaroq.
Ikki xil xususiyat qo'shilganda
我打算去云南玩儿,听说那边不仅很美,而且人也非常热情。
Yunnanga sayohat qilmoqchiman. Eshitishimcha, u yer nafaqat juda go'zal, balki odamlari ham juda mehmondo'st.
而且 dan keyin ham 也 kelishi mumkin: 而且人也非常热情.
Eslab qoling:
不仅 = nafaqat; 也 = ham; 还 = yana, ham; 而且 = balki, bundan tashqari.
Ega bir xil → 不仅 egadan KEYIN.
Egalar har xil → 不仅 birinchi egadan OLDIN.