Oddiy yo'nalish to'ldiruvchisi “来 / 去”
Xitoy tilida Fe'l + 来/去 birikmasi harakatning qaysi yo'nalishda bajarilayotganini ko'rsatadi:
来 (lái): Harakat so'zlovchi (gapirayotgan odam) tomonga yo'naltirilgan.
去 (qù): Harakat so'zlovchidan uzoqlashayotgan yo'nalishda bajarilmoqda.
Ko'p ishlatiladigan fe'llar: 上 (chiqmoq), 下 (tushmoq), 进 (kirmoq), 出 (chiqmoq), 回 (qaytmoq), 过 (o'tmoq), 起 (ko'tarilmoq), 买 (sotib olmoq), 带 (olib kelmoq/ketmoq), 搬 (tashimoq/ko'chirmoq).
1. Asosiy grammatik tuzilish
Fe'l + 来 / 去
我们在楼上等你呢,你上来吧。
Biz yuqorida seni kutyapmiz, yuqoriga chiq-chi.
So'zlovchi yuqori qavatda (楼上).
谁在外边?你出去看看吧。
Tashqarida kim bor? Tashqariga chiqib qarab kel-chi.
So'zlovchi ichkarida (屋里).
汉语书你带来了吗?
Xitoy tili kitobini (o'zing bilan) olib keldingmi?
So'zlovchi tomon olib kelish.
那边树多,我们过去坐一下吧。
U yerda daraxtlar ko'p ekan, u yoqqa o'tib biroz o'tiraylik.
So'zlovchidan uzoqroqqa o'tish.
2. O'rin-joy otlari bilan (Joy nomi kelganda)
Joy nomi har doim 来 / 去 so'zidan OLDIN kelishi shart!
Fe'l + Joy nomi + 来 / 去
小狗下楼来吃东西。
Kuchukcha ovqat eyish uchun pastga (zinadan) tushdi.
老师进教室来上课。
O'qituvchi dars o'tish uchun sinfga kirdi.
朋友回家去了。
Do'stim uyiga qaytib ketdi.
我上楼去。
Men yuqori qavatga chiqyapman.
3. Buyum / Narsa otlari bilan
Narsa/buyum otlari 来 / 去 so'zidan OLDIN ham, KEYIN ham kelishi mumkin.
A tuzilish: Fe'l + Narsa + 来 / 去
B tuzilish: Fe'l + 来 / 去 + Narsa
明天要带作业来。
Ertaga uy vazifasini olib kelish kerak.
帮我买来点儿面包。
Menga biroz non sotib olib kelib ber.
你搬这把椅子去吧。
Sen bu stulni u yoqqa ko'chirib/olib ket-chi.
这次旅游,我想带去这本书。
Bu galgi sayohatga men bu kitobni o'zim bilan olib ketmoqchiman.