Murakkab holat to'ldiruvchisi
Xitoy tilida 得 (de) yuklamasi orqali harakat yoki holatning darajasi va natijasini ko'rsatuvchi murakkab holat to'ldiruvchisi yasaladi. 得 so'zidan oldin fe'l yoki sifat, undan keyin esa o'sha holat yoki natijani batafsil tasvirlab beradigan fe'lli birikma keladi. O'zbek tiliga ko'pincha “shunchalik ...ki”, “-ganidan” yoki “darajada” deb tarjima qilinadi.
Grammatik qoidalar
1. 得 dan oldin: harakatni ifodalovchi fe'l yoki holatni ifodalovchi sifat keladi.
2. 得 dan keyin: shu harakat yoki sifat natijasida yuzaga kelgan holatni tasvirlovchi fe'lli birikma keladi.
Grammatik tuzilish
Ega + Fe'l / Sifat + 得 + Fe'lli birikma (Holat / Natija)
Misollar
孩子们玩儿得不想回家。
Bolalar shunchalik maza qilib o'ynashdiki, uyga qaytgilari kelmay qoldi.
弟弟高兴得跳了起来。
Uka xursandligidan sakrab yubordi.
儿子累得下了班就睡觉了。
O'g'lim shunchalik charchadiki, ishdan keliboq uxlab qoldi.
人们忙得没时间跟别人见面。
Odamlar shunchalik bandki, boshqalar bilan uchrashishga ham vaqtlari yo'q.
Eslatma
得 (de) bu yerda birikmalarni bog'lovchi xizmatchi so'z bo'lib, uning alohida ma'nosi yo'q.
得 so'zidan keyingi ibora birinchi fe'l yoki sifatning qanchalik kuchli darajada namoyon bo'lganini aniq tasvirlab beradi.