Vaqt davomiyligini ifodalash: vaqt to'ldiruvchisi
Xitoy tilida harakat yoki holatning qancha vaqt davom etganini ko'rsatish uchun vaqt to'ldiruvchisi (Complement of Duration) ishlatiladi.
Tez-tez ishlatiladigan vaqt iboralari: 一刻钟 (yí kèzhōng — 15 daqiqa/bir chorak), 半个小时 (bàn gè xiǎoshí — yarim soat), 两天 (liǎng tiān — 2 kun), 三个月 (sān gè yuè — 3 oy).
1. Tugallangan harakat davomiyligi
Bu tuzilish harakat ma'lum bir vaqt davom etgani va yakunlanganini bildiradi.
Ega + Fe'l + 了 + Vaqt davomiyligi + To'ldiruvchi (Ot)
她工作了三年。
U uch yil ishladi.
我们坐了一个小时公共汽车。
Biz bir soat avtobusda yurdik.
你怎么晚到了一刻钟?
Nega 15 daqiqa kechikib kelding?
我们唱了两个小时歌。
Biz ikki soat qo'shiq aytdik.
2. Hali ham davom etayotgan harakat davomiyligi
Gap oxiridagi ikkinchi 了 (le) harakat ma'lum vaqt davom etgani va hali ham davom etayotganini ko'rsatadi.
Ega + Fe'l + 了 + Vaqt davomiyligi + To'ldiruvchi (Ot) + 了
我学习了一年汉语了。
Men bir yildan beri xitoy tilini o'rganyapman (va hali ham o'rganmoqdaman).
她看了半个小时电视了。
U yarim soatdan beri televizor ko'ryapti.
他们游了二十分钟泳了。
Ular 20 daqiqadan beri suzishyapti.
我都在这儿坐了半个小时了。
Men allaqachon yarim soatdan beri bu yerda o'tiribman.