“除了……以外,都/还/也……” gap strukturasi
Xitoy tilida 除了……以外 (chúle... yǐwài) iborasi kontekstga qarab ikkita asosiy ma'noda keladi: biror narsani istisno qilish (“-dan tashqari, barchasi...”) yoki unga qo'shimcha qilish (“-dan tashqari, yana/ham...”).
1. Istisno: 除了……(以外),都……
Aniq bir qism chiqarib tashlanganda va qolgan barcha narsa yoki shaxslar uchun bir xil holat amal qilganda ishlatiladi. Bu yerda 以外 (yǐwài) so'zini tushirib qoldirish mumkin.
除了 + Mustasno obyekt + (以外),Qolganlar + 都 + Fe'l
除了这个汉字以外,别的汉字我都认识。
Ushbu iyeroglifdan tashqari, boshqa iyerogliflarning barchasini taniyman.
除了我以外,大家都听懂了。
Mendan tashqari, hamma tushundi.
除了这个句子意思有些不清楚外,其他都没什么问题。
Ushbu gapning ma'nosi biroz noaniqligidan tashqari, qolgan barchasi muammosiz.
除了小云,其他人都来了。
Xiao Yundan tashqari, qolgan barcha kishilar kelishdi.
2. Qo'shimcha: 除了……(以外),还/也……
Aytib o'tilgan narsaga qo'shimcha ravishda boshqa narsa, shaxs yoki harakat ham mavjudligini ko'rsatadi. Gapning egasi gap boshida yoki 还 / 也 so'zlaridan oldin kelishi mumkin.
除了 + Obyekt 1 + (以外),(Ega) + 还 / 也 + Obyekt 2 / Fe'l
除了唱歌以外,他还喜欢跳舞。
U qo'shiq kuylashdan tashqari, raqsga tushishni ham yoqtiradi.
除了汉语以外,我还会说英语。
Men xitoy tilidan tashqari, ingliz tilida ham gapira olaman.
上网除了看新闻,还可以听音乐。
Internetda yangiliklar ko'rishdan tashqari, musiqa tinglash ham mumkin.
除了春节、中秋节以外,啤酒节也是这里很重要的一个节日。
Bahor bayrami hamda O'rta kuz bayramidan tashqari, pivo festivali ham bu yerdagi juda muhim bayramlardan biridir.
Eslatma
Ikkinchi qismda 都 (dōu) kelganda — gapda istisno ma'nosi bo'ladi.
Ikkinchi qismda 还 (hái) yoki 也 (yě) kelganda — gapda qo'shimcha ma'nosi bo'ladi.
以外 (yǐwài) so'zini ikkala holatda ham tushirib qoldirib, shunchaki 除了…… shaklida ishlatish mumkin.