“先……,再/又……,然后……” gap strukturasi
Xitoy tilida ketma-ket bajariladigan harakatlar ketma-ketligini ko'rsatish uchun 先……,再/又……,然后…… (xiān..., zài/yòu..., ránhòu...) iborasidan foydalaniladi. O'zbek tilida bu “avval..., keyin..., undan so'ng...” ma'nolariga to'g'ri keladi.
Grammatik qoidalar
1. 先 (xiān): birinchi bajariladigan harakat oldidan keladi (“avval / avvalo”).
2. 再 (zài): harakat hali sodir bo'lmagan (kelajakda yoki rejadagi ketma-ketlik) bo'lsa ishlatiladi. 又 (yòu): harakat allaqachon sodir bo'lib o'tgan (o'tgan zamondagi ketma-ketlik) bo'lsa ishlatiladi.
3. 然后 (ránhòu): keyingi bosqichni bog'lovchi ibora (“undan so'ng / so'ng”). Ko'pincha 然后再 (ránhòu zài) shaklida birgalikda ishlatiladi.
Grammatik tuzilish
Hali bajarilmagan: 先 + 1-Harakat, (再 / 然后) + 2-Harakat
Sodir bo'lgan: 先 + 1-Harakat, 又 + 2-Harakat
Misollar
回家以后,我先做作业,然后吃饭。
Uyga qaytgach, men avval uy vazifasini bajaraman, undan so'ng ovqatlanaman.
我先坐了一个小时公共汽车,又坐了一会儿地铁才到小刚家。
Men avval bir soat avtobusda yurdim, keyin esa biroz metroda yurib, Xiao Gangning uyiga yetib bordim.
你先把电视节目看完吧,然后再给我回电话。
Sen avval ko'rsatuvni ko'rib bo'l, undan so'ng menga qaytarib qo'ng'iroq qil.
先把米饭做好,然后再把一块块新鲜的水果放进去。
Avval guruchli ovqatni tayyorlab ol, undan so'ng meva bo'laklarini sol.
Eslatma
再 bilan 又 o'rtasidagi asosiy farq zamonda: 再 kelajakdagi/rejadagi harakatlar uchun, 又 esa sodir bo'lib bo'lgan o'tmishdagi harakatlar uchun qo'llaniladi.